حقوقی · اسناد · OCR

پیش‌نویس لایحه از روی مدارک خود پرونده

پرونده‌ای که با حجم زیادی اسکن و صورت‌حساب بانکی به مجموعه‌ی حقوقی می‌رسد، پیش از نگارش لایحه ساعت‌ها وقت کارشناسان را می‌گیرد. ابزارهای عمومی هوش مصنوعی این کار را در چند دقیقه انجام می‌دهند، ولی تاریخی را که در پرونده نیست هم با همان اطمینان می‌نویسند و چنین متنی قابل ارائه به موکل نیست. برای مجموعه‌های حقوقی سامانه‌ای طراحی و اجرا می‌کنم که بر اساس لوایح تأییدشده‌ی همان مجموعه می‌نویسد، هر تاریخ و مبلغ را با مدارک پرونده می‌سنجد و پیش از تأیید وکیل چیزی برای موکل ارسال نمی‌کند.

مسئله

زمان مجموعه‌های حقوقی کجا صرف می‌شود

زمان یک مجموعه‌ی حقوقی بیش از نگارش، صرف آماده‌سازی پرونده می‌شود. ابزارهای عمومی هوش مصنوعی این بخش را حل نکرده‌اند و کار بازبینی تازه‌ای هم به آن افزوده‌اند.

نگارش لایحه پس از یک فرایند طولانی آغاز می‌شود

اسکن‌هایی که موکل با کیفیت‌های مختلف فرستاده باید یک‌به‌یک خوانده شوند، تاریخ‌ها و مبلغ‌ها از آن‌ها استخراج شود و مبنای حقوقی پرونده مشخص شود تا متن به شکل مورد نظر دادگاه تنظیم شود.

همه‌ی این مراحل پیش از نخستین جمله‌ی لایحه انجام می‌شود. با افزایش تعداد پرونده‌ها، همین بخش مهلت‌ها را به خطر می‌اندازد و زمان وکیل را از کاری که تنها خود او می‌تواند انجام دهد می‌گیرد.

اگر موکل تصویر گرفته‌شده با تلفن همراه فرستاده باشد یا سندی تکراری و نامربوط میان مدارک باشد، در پایان کار مشخص می‌شود بخشی از زمان صرف موضوعی بی‌ارتباط با پرونده شده است.

پشته‌ی بلند اسکن‌ها و صورت‌حساب‌های بانکی روی میز
شکل ۱ کاری که پیش از نوشتن لایحه باید انجام شود

متنی که خوب نوشته شده ولی درست نیست

ابزارهای عمومی هوش مصنوعی در چند دقیقه متن روانی می‌نویسند، ولی تاریخی را که در پرونده نیست هم با همان اطمینان می‌نویسند. چنین متنی ظاهر درستی دارد و اشتباهش با یک نگاه پیدا نمی‌شود.

به همین دلیل وکیل باید هر تاریخ و مبلغ را دوباره با مدارک بسنجد و بخشی از زمان صرفه‌جویی‌شده از دست می‌رود.

اسناد حجیم مهاجرت و ترجمه

در پرونده‌های مهاجرت صورت‌حساب بانکی، سوابق دارایی و اثبات درآمد را باید دستی با هم مقایسه کرد و این کار با هر سند تازه از نو شروع می‌شود.

دارالترجمه‌های رسمی نیز با همین اسناد مواجه‌اند، چون OCR معمولی اسکن کم‌کیفیتی را که فارسی و انگلیسی در آن ترکیب شده به‌درستی نمی‌خواند و در پایان باید دوباره تایپ شود.

روش کار

مسیر یک پرونده در سامانه

از ثبت پرونده تا رسیدن نتیجه به موکل، هر مرحله جایگاه مشخصی دارد و هر خروجی به تأیید وکیل می‌رسد.

برای هر خدمت یک زنجیره‌ی جدا

موکل پرونده را ثبت و مدارک را بارگذاری می‌کند. پیش از هر کاری ورودی‌ها بررسی می‌شوند، از حجم و سند تکراری تا دست‌خط و سند نامربوط. متن PDF و Word مستقیم خوانده می‌شود و اسکن و عکس را یک مدل بینایی یک بار می‌خواند و نتیجه‌اش نگه داشته می‌شود.

برای هر خدمت حقوقی، مانند لایحه‌ی Mandamus یا MOA در دادگاه فدرال کانادا، زنجیره‌ی جداگانه‌ای طراحی شده که نخست واقعیت‌های پرونده را از مدارک استخراج می‌کند، سپس مبنای حقوقی را می‌یابد و آنگاه بر اساس نمونه‌لوایح تأییدشده‌ی وکیل، پیش‌نویس تنظیم می‌کند.

مبنای حقوقی از دو جا می‌آید، کتابخانه‌ای از قانون، رأی و نمونه‌لایحه که فقط به مرحله‌ی مربوط داده می‌شود و جست‌وجوی زنده که هر یافته‌اش با منبع و تاریخ می‌آید. پرسشی که نام یا شناسه‌ی پرونده در آن باشد هم به جست‌وجو نمی‌رود.

سه ایستگاه پشت سر هم، ذره‌بین روی اسکن، کتاب حقوقی و پیش‌نویس
شکل ۲ طرح مفهومی از زنجیره‌ی هر خدمت، از استخراج واقعیت‌ها تا مبنای حقوقی و پیش‌نویس

هر تاریخ و مبلغ باید در مدارک باشد

پیش‌نویس پیش از آنکه به وکیل برسد یک بار دیگر نقد می‌شود. هر تاریخ و مبلغی که در مدارک نباشد پذیرفته نمی‌شود و جمله‌هایی که از قول موکل آمده با گفته‌های خود او سنجیده می‌شود.

متن داخل سندها هم فقط داده است. اگر در یک تصویر دستوری برای مدل پنهان شده باشد، سامانه آن را اجرا نمی‌کند و دستورهای داخلی سامانه هم به متن خروجی راه پیدا نمی‌کنند.

سپس پرونده همراه با دلیل ارجاع به میز بازبینی مشترک می‌رود. وکیل مسئولیت پرونده را تا تحویل بر عهده می‌گیرد، نسخه‌های پیشین را می‌بیند و در صورت نیاز از مدل بازنویسی می‌خواهد. پیش از تأیید او چیزی برای موکل ارسال نمی‌شود.

نخ‌هایی که خط‌های پیش‌نویس را به سند اصلی وصل کرده‌اند
شکل ۳ طرح مفهومی از سنجش پیش‌نویس با مدارک، خطی که منبع نداشته باشد پذیرفته نمی‌شود

سایر فرایندهای مجموعه در همان سامانه

مدیریت پرونده و مهلت‌ها با هشدار نزدیک شدن موعد، درگاه موکل، صورت‌حساب و اعلان با ایمیل و پیامک هم در همان سامانه است و هر رویداد ثبت می‌شود.

فرم پذیرش هر حوزه را خود مجموعه تنظیم می‌کند و هر سند تحویل‌شده می‌تواند به درس مرحله‌به‌مرحله برای وکلای تازه‌کار تبدیل شود.

کنترل کیفیت مدل

هر نسخه‌ی هوش مصنوعی پیش از به‌کارگیری در مجموعه ارزیابی و آزمایش می‌شود. مدل و عمق استدلال برای هر مرحله جدا انتخاب شده و اگر پاسخ مدل ناقص بیاید، چیزی تحویل داده نمی‌شود.

کارکنان با ورود دومرحله‌ای وارد می‌شوند. این سامانه تا امروز در دو نظام قضایی به کار رفته است، لوایح مهاجرتی دادگاه فدرال کانادا و یک نظام دادگاهی حقوق نوشته.

نمونه‌ی پروژه

پردازش حجم بالای اسناد

این دو مجموعه جدا از سامانه‌ی حقوقی طراحی شده‌اند و برای مجموعه‌هایی مناسب‌اند که چالش اصلی‌شان خود سند است.

Persian and English OCR

خواندن اسکن کم‌کیفیت فارسی و انگلیسی

برای دارالترجمه‌های رسمی زنجیره‌ای طراحی کرده‌ام که اسکن‌های کم‌کیفیت فارسی و انگلیسی را به متن تمیز و ساختارمند تبدیل می‌کند. سند دوزبانه برای OCR معمولی دشوار است، چون جهت نوشتار و شکل حروف در یک صفحه تغییر می‌کند.

موتور این خط چند نسل عوض شده، از PaddleOCR تا DeepSeek-OCR و Qwen2-VL، و در آخر Gemini متن را مرتب می‌کند. سند صفحه‌به‌صفحه پردازش می‌شود، پیشرفت هر کار زنده دیده می‌شود و نرم‌افزارهای دیگر هم با یک کتابخانه‌ی C# به آن وصل می‌شوند.

اسکن لک‌دار و کج که صفحه‌ای تمیز و مرتب می‌شود
شکل ۴ طرح مفهومی از تبدیل اسکن کم‌کیفیت به متن تمیز و ساختارمند

مقایسه‌ی سندهای مالی مهاجرت

برای پرونده‌های مالی مهاجرت مجموعه‌ای دارم که شباهت صورت‌حساب بانکی، سوابق دارایی و اثبات درآمد را نمره می‌دهد و روی هر سند پرسش‌های مشخصی اجرا می‌کند. خروجی کار PDF آماده‌ی دادگاه است و وکیل می‌تواند نتیجه‌ها را در لایحه بیاورد.

پروژه‌های مرتبط

  1. سامانه‌ی جامع حقوقی

    تنظیم پیش‌نویس لوایح با هوش مصنوعی و زیر نظر وکیل.

    مجموعه‌های حقوقی ساعت‌ها زمان صرف می‌کنند تا مدارک پراکنده‌ی موکل را به لایحه تبدیل کنند؛ از خواندن اسکن‌ها و استخراج تاریخ‌ها و مبلغ‌ها تا یافتن مبنای حقوقی و تنظیم متن به شکل مورد نظر دادگاه. ابزارهای عمومی هوش مصنوعی سریع می‌نویسند ولی اطلاعات ساختگی تولید می‌کنند و قابل اتکا نیستند. این سامانه بر اساس نمونه‌لوایح تأییدشده‌ی همان مجموعه می‌نویسد، هیچ تاریخ یا مبلغی را که در مدارک نیست نمی‌پذیرد و تأیید وکیل را میان ماشین و موکل می‌گذارد.

    جزئیات پروژه ←
  2. OCR فارسی و انگلیسی

    زنجیره‌ی پردازش برای ترجمه‌ی رسمی.

    دارالترجمه‌های رسمی زمان زیادی را صرف تایپ دستی اسکن‌های دوزبانه‌ی فارسی و انگلیسی می‌کردند و کیفیت و سرعت کار آسیب می‌دید. این زنجیره متن تمیز و ساختارمند را به‌صورت خودکار از اسناد کم‌کیفیت چندخطی استخراج می‌کند.

    جزئیات پروژه ←
  3. تحلیل اسناد مالی

    سنجش شباهت و تحلیل اسناد مالی مهاجرت با هوش مصنوعی.

    پرونده‌های مهاجرت حجم زیادی سند مالی دارند، از صورت‌حساب بانکی تا سوابق دارایی و اثبات درآمد، و وکلا آن‌ها را دستی مقایسه می‌کنند. این مجموعه شباهت اسناد را نمره می‌دهد، پرسش‌های ساختارمند را روی هر سند اجرا می‌کند و PDF آماده‌ی دادگاه تولید می‌کند.

    جزئیات پروژه ←

پرسش‌های متداول

اطلاعات موکل به جایی فرستاده می‌شود؟

لازم نیست فرستاده شود. سامانه می‌تواند روی سرور خود مجموعه اجرا شود و مدل زبانی را با توجه به سیاست محرمانگی شما انتخاب می‌کنم. قرارداد محرمانگی (NDA) را هم پیش از اینکه سندی ببینم امضا می‌کنیم.

جای وکیل را می‌گیرد؟

نه. پیش‌نویس و استخراج سریع‌تر می‌شود ولی تصمیم و امضا با وکیل می‌ماند و سامانه طوری ساخته شده که بدون تأیید او خروجی نمی‌دهد.

با نرم‌افزار فعلی مجموعه‌ی ما کار می‌کند؟

بیشتر وقت‌ها بله. لازم نیست همه‌چیز عوض شود و خروجی‌ها را به سیستم مدیریت پرونده یا پوشه‌هایی وصل می‌کنم که الان با آن‌ها کار می‌کنید.

همکاری چگونه آغاز می‌شود؟

شرح فنی کوتاهی می‌فرستید و پاسخ کتبی می‌دهم که آیا می‌توانم کمک کنم. در صورت امکان، همکاری با یک پایلوت از ۱۶۲ میلیون تومان آغاز می‌شود.

پروژه‌ی حقوقی یا پردازش اسناد دارید؟

همکاری با یک پایلوت از ۱۶۲ میلیون تومان آغاز می‌شود. نوع اسناد، روش فعلی کار و بخش زمان‌بر آن را بنویسید تا محدوده و قیمت نهایی را کتبی اعلام کنم.